أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

140

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

تا اين شهر كدامست ؟ عبد اللّه عبّاس و مقاتل گفتند : پارس است ، ضحّاك گفت : خيبر است ، قتاده گفت : چين است ، مجاهد گفت : هر فتحى كه خواهد بودن تا قيامت [ وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيراً ] خداى تعالى بر همه چيزها قادر و تواناست و قاهر جلّ جلاله . [ سوره الفتح ( 48 ) : آيات 22 تا 24 ] وَ لَوْ قاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبارَ ثُمَّ لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً ( 22 ) سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلاً ( 23 ) وَ هُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً ( 24 ) اگر قتال كردندى با شما كافران بنى اسد و غطفان ؛ قتاده گفت : كافران قريش هر آينه پشت بر كردندى و بهزيمت شدندى پس هيچ يار و ياورى نيافتندى سنّتى است خداى تعالى را و طريقتى كه بگذشت در امّتان گذشته كه پيغمبران را يارى كردى و ظفر دادى چنان كه فرموده : كتب اللّه لاغلبنّ أنا و رسلى . [ وَ لَنْ تَجِدَ ] و هرگز نيابى تو سنّت خداى را تغييرى و تبديلى [ وَ هُوَ الَّذِي ] اوست آن خداى كه بازداشت دستهاى ايشان از شما و دستهاى شما ازيشان به زمين مكّه و آن حديبيه بود بعد از آنكه شما را برايشان ظفر داد و ايشان هشتاد مرد بودند از اهل مكّه از كوه تنعيم فرو آمدند به قصد رسول و رسول بفرمود تا همه را بگرفتند و آزاد كردشان . عبد اللّه مغفّل گويد : ما با پيغمبر بوديم عام الحديبيه رسول در زير درخت نشسته بود و شاخى از شاخهاى درخت بر پشت او افتاده - بود و من آن شاخ گرفته بودم و امير المؤمنين على عليه السّلام در پيش او نشسته بود و صلح نامه مىنوشت سى مرد با سلاح در آمدند و خاك در روى ما پاشيدند رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم برايشان دعا كرد همه كور شدند ما ايشان را بگرفتيم رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : ايشان را رها كنيد رها كرديم خداى تعالى اين آيت فرستاد [ وَ كانَ اللَّهُ ] و خداى به آنچه شما مىكنيد بيناست . [ سوره الفتح ( 48 ) : آيه 25 ] هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ الْهَدْيَ مَعْكُوفاً أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّهُ وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ وَ نِساءٌ مُؤْمِناتٌ لَمْ تَعْلَمُوهُمْ أَنْ تَطَؤُهُمْ فَتُصِيبَكُمْ مِنْهُمْ مَعَرَّةٌ بِغَيْرِ عِلْمٍ لِيُدْخِلَ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماً ( 25 )